NeoDemos

Adviseert welk raadsinstrument past bij wat het raadslid wil bereiken, en weegt EXPLICIET de doorlooptijd mee — schriftelijke vragen zijn het traagste instrument (~30 dagen) en zijn vaak niet de juiste keuze bij een actueel onderwerp. Pure kennisbank: geen retrieval, geen DB-call, <10ms. Gebruik deze tool wanneer: - Het raadslid iets wil bereiken (informatie, college ter verantwoording roepen, een uitspraak/besluit, nieuw beleid) en de vraag is WELK instrument daarvoor past. - Je op het punt staat 'stel schriftelijke vragen' te adviseren — check eerst hier of een sneller instrument (mondelinge vragen, interpellatie) beter past bij de urgentie. - Je een schriftelijke-vragen- of actua-template nodig hebt die de structuur en kwaliteitscriteria volgt (in lijn met het reglement van orde). - Je wilt weten WAT een instrument oplevert (uitkomsttype, college-verplichting, uitvoeringsplicht) zodat je het raadslid kunt uitleggen welke actie het college verplicht is te ondernemen na gebruik van het instrument. Gebruik deze tool NIET wanneer: - De vraag inhoudelijk is over een dossier → `zoek_raadshistorie` / `zoek_moties`. - Je een bestaande motie/amendement wilt terugvinden → `zoek_moties`. Retourneert: markdown met het aanbevolen instrument + alternatieven, inclusief: - doel, snelheid, binding, wettelijke basis, wanneer-wel/niet - uitkomsttype (raadsbesluit / college_handeling / antwoord_college / debat / onderzoek) - college_verplichting: wat het college verplicht is te doen na gebruik - uitvoeringsplicht: ja/nee (juridisch vs. politiek afdwingbaar) - typische_doorlooptijd_weken: numeriek, gegrond in het RvO - afdoeningsproces: pad naar afsluiting - een bijpassende RvO-template (bij vraag-instrumenten) - disclaimer dat exacte termijnen/quora per lokaal RvO verschillen en geverifieerd moeten worden.

Eén deterministische review-tool voor concept-teksten van een raadslid/fractiemedewerker. Geen LLM, geen DB, <10ms. Kies de modus via `soort`: - `vragen` — scherpt concept schriftelijke/mondelinge vragen aan: flagt suggestief/sturend, meervoudig, gesloten ja/nee, vage kwantoren, en ongefundeerde vragen + 'scherper'-suggestie. - `notitie` / `commissienotitie` / `fractienotitie` — sanity-review (maximaal 10 opmerkingen): ontbrekend voor/tegen-eindoordeel, strategische opstelling, bronnen zonder paginanummer, ontbrekende samenvatting/vragen/bolletjes en suggestieve vragen — gegroepeerd op ernst (hoog/midden/laag). - `spreektekst` — rubriek met cijfer (1-10) + deelscores + verbeterpunten + duur-vs-spreektijd (opening, standpunt, onderbouwing, weerlegging, oproep, lengte ~130 wpm). - RvO-format check: `motie` | `motie_vreemd` | `amendement` | `schriftelijke_vragen` | `mondelinge_vragen` | `initiatiefvoorstel` | `interpellatieverzoek` — valideert structuur + RvO-regels (ontbrekend dictum, geen raadsvoorstel-ref bij amendement, gesloten vragen bij schriftelijke vragen, etc.). Gebruik dit na `genereer_raadsstuk` of op een handgeschreven concept. Gebruik wanneer: het raadslid een concept heeft geschreven en wil weten wat scherper kan. NIET om corpus te doorzoeken → `zoek_raadshistorie`. Retourneert: markdown met concrete verbeterpunten passend bij `soort`, gegroepeerd op ernst. **Positie in de drafting-keten:** roep aan ná `genereer_raadsstuk`; verwerk de bevindingen in het concept en sla daarna op met `sla_fractie_artifact_op(artifact_type=<doc_type>)`.

Formatteert een bronvermelding zoals Erik die wil: mét paginanummer (en, indien bekend, alinea) — bijv. '(Begroting 2025, 12-10-2024, p. 41, alinea 3)'. Met `spreker` + `quote` levert de tool de volledige citaat-attributie in huisstijl: 'Volgens {spreker} ({partij}): _"..."_ (bron, p. ..)'. Velden die ontbreken worden netjes weggelaten (nooit 'p. None'). Geen DB, geen netwerk. Let op: paginanummers vereisen dat de paginametadata in het bronfragment aanwezig is (aanwezig bij sommige bronnen, afwezig bij andere — de tool degradeert netjes). Zin-/alinea-precisie op corpusniveau is aparte ontologie (WS30); deze tool is de formatteerlaag. Gebruik wanneer: je een quote of bron netjes wilt vermelden met paginanummer/alinea. Retourneert: de bronvermelding/citaat-string (markdown).

**Bij commissievoorbereiding: lees eerst bestaande fractienotities.** Gebruik `mijn_fractie_context`, bepaal de exacte vergadering met `lijst_vergaderingen`, en roep `haal_fractiewerkruimte_op(meeting_id=...)` aan (expliciete `fractie_id` bij meerdere fracties). Lees relevante huidige notities via `haal_fractie_artifact_op`; bouw daarop voort en onderzoek alleen ontbrekende of gewijzigde informatie. Controleer bronstatus en actualiteit en behoud bronverwijzingen; een notitie is geen primaire bron. Geen leesrechten betekent niet dat er geen notities bestaan: vraag zo nodig toestemming voor werkruimte lezen. Volg een expliciet verzoek om onafhankelijke analyse. Stelt de fractienotitie samen (Erik's hero-feature, WS23-core): een agenda-overzicht voor de komende ~2 weken op de portefeuille van de gebruiker, met bolletjes (🟢 positief / 🟠 spannend / 🟡 aandacht / ⚪ procedureel) en per agendapunt een detailblok waarvan de diepgang USER-RELATIEF is (diepgaand als het onderwerp in de portefeuille valt; beknopt binnen de commissie; bronnen als de gebruiker het debat zelf aanvroeg; vlucht daarbuiten; procedurele punten worden overgeslagen). De host-LLM levert uitsluitend `meeting_ids` uit `lijst_vergaderingen`; de tool haalt de gestructureerde vergadering en agenda zelf op. Zo hoeft de host geen markdown terug naar een ongedocumenteerd object te vertalen. Een onbekend ID, een vergadering zonder agenda of een vergadering buiten de horizon geeft een expliciete validatiefout, nooit een plausibel lege notitie. Automatische e-mailbezorging + de vrijdag/maandag-cron zijn aparte infrastructuur. **Positie in de keten:** roep eerst `mijn_fractie_context` aan en neem daaruit de gebruikersnaam en fractienaam over. Vul `covered_topics` en `followed_committees` met bevestigde waarden of lege lijsten; verzin ze niet. Gebruik daarna `lijst_vergaderingen(na_datum=<vandaag>, voor_datum=<horizon>, sortering='oudste_eerst')` en geef de gekozen `vergadering_id`-waarden door als `meeting_ids`. Gebruik wanneer: de gebruiker een fractienotitie/voorbereiding voor de komende vergaderingen wil. Retourneert: markdown — bolletjes-legenda + agenda-overzicht + per-vergadering detailblok op maat.

Genereert een volledig opgemaakt, RvO-conformant concept voor één van de zeven raadsstuk­typen. Geen DB, geen netwerk, <10ms — puur structurele kennis. Gebruik deze tool wanneer: - Het raadslid een stuk wil indienen en een correct gestructureerd concept nodig heeft. - Je `adviseer_raadsinstrument` hebt gebruikt (welk instrument) en nu het daadwerkelijke stuk wilt renderen in het juiste format met RvO-verwijzingen. - Een concept al bestaat maar opnieuw in correct format moet worden gezet. Gebruik deze tool NIET wanneer: - Je het juiste instrument nog moet kiezen → gebruik eerst `adviseer_raadsinstrument`. - Je een bestaand concept wilt beoordelen op inhoud → `beoordeel_tekst`. - Je een format-validatie wil uitvoeren op een bestaand concept → `beoordeel_tekst` met `soort` gelijk aan het doc_type. ``doc_type`` keuzes: 'motie', 'motie_vreemd', 'amendement', 'schriftelijke_vragen', 'mondelinge_vragen', 'initiatiefvoorstel', 'interpellatieverzoek'. ``velden`` zijn optioneel — ontbrekende velden worden vervangen door invul-placeholders [zoals dit] zodat het concept altijd een compleet, geldig skelet is. ``gemeente`` bepaalt welk lokaal RvO-overlay (artikel­nummers, termijnen, indienings­route) wordt gebruikt. Default 'rotterdam'. Degradeert netjes naar het canonieke basis­format + disclaimer als er geen overlay beschikbaar is. Retourneert: markdown-concept in de juiste RvO-structuur, met RvO-artikel­citaat en disclaimer. **Volgende stap in de drafting-keten:** valideer het gegenereerde concept met `beoordeel_tekst(tekst=<concept>, soort=<doc_type>)` voordat je het presenteert of opslaat; sla daarna op met `sla_fractie_artifact_op(artifact_type=<doc_type>)`.

Retourneert een structured primer met de beschikbare gemeenten, document-types, de huidige zittende wethouders van Rotterdam (uit `raadslid_rollen`), de coalition-history per college-periode, known limitations, en recommended tool sequences voor veelvoorkomende vraagpatronen. Cheap to call (<50ms). Cached op server-niveau als de DB bereikbaar is. Gebruik deze tool wanneer: - Je een nieuwe sessie start — dit geeft je de ground-truth voor rol/tenure/coalition in plaats van dat je uit trainingsdata moet gokken. - Je een actuele referentiedatum nodig hebt voor 'vandaag', 'recent', 'vorige week' of vergelijkbare temporele termen — het `today` veld wordt per call berekend. - De vraag gaat over een historische stemming — check `coalition_history` voor de compositie op dát moment (GroenLinks/PvdA waren in 2018 coalitiepartij, niet oppositie). - Je niet zeker weet welke tool sequence past — zie `recommended_tool_sequences`. Gebruik deze tool NIET wanneer: - De vraag al duidelijk in één retrieval tool past en je de context al kent. - Je al in dezelfde sessie de context hebt opgehaald (het verandert niet binnen één sessie). Retourneert: markdown met secties voor gemeenten, document-types, raadssamenstelling, college-history, limitations, en recommended tool-sequences.

Bundelt server-side meerdere achtergrondbronnen voor een onderwerp in één antwoord, zodat je niet meerdere losse tools hoeft te ketenen. Alleen de via parameters gevraagde bronnen worden opgehaald (opt-in), zodat de call snel blijft. Beschikbare bronnen: - **CBS-achtergrond** (publieke StatLine open data, geen credentials): geef `cbs_beleidsgebied` (bv. 'wonen', 'inkomen', 'criminaliteit') voor EXACTE, geciteerde cijfers uit de gecureerde nationale-contextlaag (cache-first, WS85/ADR-0037; nooit vector-embedded) voor `cbs_gemeente` (default GM0599). Of geef `cbs_zoekterm` / `cbs_tabel_id` (+ optioneel `cbs_perioden` + `cbs_extra_filters` + `cbs_top`) voor ad-hoc live StatLine-zoek. Voor aggregerende Iv3-tabellen (84413NED rekeningen, 83641NED begrotingen — grootteklasse-niveau, NIET per gemeente) gebruik `cbs_extra_filters` (bv. {"RegioS": "LD03"}) en verhoog `cbs_top` (default 100). LET OP: CBS StatLine biedt jeugd-lasten UITSLUITEND op grootteklasse-niveau, NIET per gemeente; gebruik `iv3_kerncijfers_gemeenten` voor per-gemeente totale lasten (niet taakveld-specifiek). Netwerk-call. - **CBS afgeleide cijfers** (metrics-laag, WS85b): geef `cbs_metric` (bv. 'woningvoorraad_per_1000_inw') voor een BEREKEND cijfer (per-1.000 / Δ-t.o.v.-vorig-jaar / verhouding) mét bronherkomst; optioneel `cbs_compare_regions` (tussen regio's) OF `cbs_compare_periodes` (over de tijd) — precies één van beide — met vergelijkbaarheidswaarborg, OF `cbs_rollup_region` (bv. 'NL01') om op te rollen van leden naar ouder-niveau (anti-Simpson, dekkingsvlag). - **CBS cube-engine** (WS90/ADR-0054, vrije slice-and-dice): voor een vraag die NIET op een vaste `cbs_metric` past, geef eerst `cube_describe` (tabel-id/onderwerp) → krijg de maten met hun aggregation_type + toegestane ops + dimensieleden; geef daarna `cube_query` (een {table_id|topic, measures, filters, op, region, + max één vergelijkings-as}-dict). De engine compileert deterministisch en WEIGERT illegale ops ('je kunt geen gemiddelde middelen') of ONTHOUDT ZICH bij een onbekend lid / niet-vergelijkbare as i.p.v. een fout cijfer te geven. - **CBS Iv3 per-gemeente financiële data** (gemeentelijke aanleveringen bij CBS, ADR-0042): geef `iv3_kerncijfers_gemeenten` voor ELKE vraag over financiën per gemeente — dit queries `fin_iv3_fact` (NeoDemos eigen DB, beschikbare gemeenten en verslagjaren vanaf 2017, gemeentelijke aanleveringen gepubliceerd door CBS). NOOIT CBS StatLine hiervoor gebruiken (84413NED/83641NED = grootteklasse, niet per gemeente). Retourneert: totale lasten, overhead% (taakveld 0.4 ÷ totale lasten excl. 0.10 en 0.11, Iv3-afgeleid), overhead & uitvoering €/inwoner — per gemeente, gesorteerd op laagste overhead%. Optioneel `iv3_jaar` + `iv3_verslagsoort` ('jaarrekening' / 'begroting'). Kant-en-klare tabel + JSON-blok. Gebruik dit i.p.v. `vraag_begrotingsregel` voor vergelijkingen TUSSEN gemeenten. Voeg `iv3_taakvelden` toe voor een PER-TAAKVELD uitsplitsing (bv. ['6.72','6.71'] voor jeugd + WMO; laat leeg voor alle taakvelden). BBV-codes (selectie): 0.4=Overhead, 1.2=OOV, 2.1=Verkeer, 4.3=Onderwijs, 6.1=Samenkracht, 6.3=Inkomen, 6.71=WMO 18+, 6.72=Jeugdhulp 18-, 7.3=Afval, 7.4=Milieu, 8.3=Wonen. - **RIVM gezondheidsdata** (WS88, separate path): geef `rivm_gezondheid` (bv. 'levensverwachting', 'gezonde levensverwachting') voor EXACTE, geciteerde RIVM-cijfers per gemeente uit de gecureerde RIVM-contextlaag (cache-first, rivm_context_*; nooit vector-embedded). Bron: RIVM — Gezondheidsmonitor (GGD'en, CBS, RIVM), CC-BY 4.0. Tabel 50108NED (gezonde levensverwachting per gemeente, RegioS) live. Optioneel `cbs_gemeente` voor het regio-filter (default GM0599 Rotterdam). GEBRUIK DIT voor elke vraag over levensverwachting / gemeente-gezondheid — NIET `cbs_beleidsgebied` (CBS StatLine heeft geen per-gemeente gezondheidsdata). - **Raadsinstrument-advies**: geef `instrument_doel` ('informatie'/'controle'/'agenderen'/'besluit_wijzigen'/'nieuw_beleid'/'onderzoek') om te adviseren WELK instrument past, mét doorlooptijd-afweging en RvO-template. Gebruik wanneer: je een onderwerp wilt staven met maatschappelijke cijfers en/of wilt weten welk raadsinstrument past — in één keer. Voor zware corpus-retrieval (notulen, moties): gebruik `zoek_raadshistorie` / `zoek_moties` apart (die zijn niet in deze orchestrator gebundeld om binnen de tijdslimiet te blijven). KRITIEKE GUARDRAILS — DATA-INTEGRITEIT: 1. **Nooit een CBS-tabel-ID noemen dat je niet hebt geverifieerd.** Als `cbs_beleidsgebied` niets oplevert (geen curated match), zeg dan eerlijk dat de data niet beschikbaar is in NeoDemos — NOOIT een tabel-ID suggereren dat je niet via deze tool hebt opgehaald. Een hallucinated tabel-ID is erger dan 'niet beschikbaar': de gebruiker gaat op zoek naar data die niet bestaat op de plek waar je hem stuurt. 2. **CBS StatLine heeft GEEN levensverwachting per individuele gemeente.** Gebruik de `rivm_gezondheid`-parameter (bv. 'levensverwachting') — die haalt tabel 50108NED op uit de gecureerde RIVM-contextlaag (WS88). Verwijs NIET naar 85388NED of een ander onbekend CBS-tabel-ID voor gezondheidsdata. 3. **CBS StatLine heeft GEEN Iv3-lasten per individuele gemeente per taakveld.** Dat is grootteklasse-niveau (84413NED/83641NED). Verwijs naar `iv3_kerncijfers_gemeenten` voor totale per-gemeente lasten, of leg de bronbeperking uit. Retourneert: markdown met een sectie per gevraagde bron.